Η Ιταλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις δυσκολότερες σεζόν φουντουκιού των τελευταίων δεκαετιών. Στις παραδοσιακές περιοχές καλλιέργειας, από τους λόφους του Piemonte έως τις φυτείες στο Lazio και την Campania, η φετινή συγκομιδή κατέρρευσε. Οι αγρότες και οι κλαδικές ενώσεις κάνουν λόγο για μείωση της παραγωγής έως και 70 τοις εκατό. Ο συνδυασμός κλιματικής αλλαγής, προσβολής από επιβλαβή έντομα και γερασμένων φυτειών περιόρισε δραματικά την παραγωγή και εκτόξευσε τις τιμές του ακατέργαστου φουντουκιού.
Ήπιοι χειμώνες και όψιμοι παγετοί
Έπειτα από αρκετούς ήπιους χειμώνες, οι φυτείες χτυπήθηκαν την άνοιξη του 2025 από όψιμους παγετούς και ακολούθησε ένα εξαιρετικά θερμό και ξηρό καλοκαίρι. Οι ευαίσθητες φουντουκιές έχασαν πολλούς καρπούς πριν καν ωριμάσουν. Παράλληλα, το επιβλαβές έντομο Halyomorpha halys , που ήρθε από την Ασία, εξαπλώνεται ολοένα και περισσότερο και προκαλεί σημαντικές απώλειες στην ποιότητα. Πολλά δέντρα είναι επιπλέον υπερήλικα, ενώ λείπουν οι επενδύσεις σε σύγχρονη άρδευση και σε νέες ανθεκτικές ποικιλίες. Το αποτέλεσμα είναι μία από τις φτωχότερες συγκομιδές των τελευταίων 20 ετών.
Οι οικονομικές συνέπειες είναι ήδη αισθητές. Στις αγορές της βόρειας Ιταλίας οι τιμές του αποφλοιωμένου φουντουκιού σχεδόν διπλασιάστηκαν σε σύγκριση με πέρυσι. Ενώ το φθινόπωρο του 2024 το κιλό κόστιζε γύρω στα επτά ευρώ, οι σημερινές τιμές ξεπερνούν τα 14 ευρώ, σύμφωνα με ανάλυση της εξειδικευμένης πύλης Nocciolare.it . Ρεκόρ καταγράφει και το Εμπορικό Επιμελητήριο του Cuneo. Η άνοδος των τιμών πλήττει ιδιαίτερα την ιταλική βιομηχανία ζαχαρωδών, που εξαρτάται από φουντούκια υψηλής ποιότητας. Εταιρείες όπως η Ferrero, της οποίας η παγκοσμίως γνωστή μάρκα Nutella περιέχει, σύμφωνα με τα στοιχεία της κατασκευάστριας, περίπου 13 τοις εκατό φουντούκι, καλούνται πλέον να υπολογίζουν με αισθητά υψηλότερο κόστος πρώτων υλών.
Το ιδιαίτερο άρωμα του ιταλικού φουντουκιού
Επισήμως η Ferrero δεν έχει τοποθετηθεί μέχρι στιγμής για ενδεχόμενες αναπροσαρμογές τιμών. Ο όμιλος προμηθεύεται εδώ και καιρό φουντούκια όχι μόνο από την Ιταλία, αλλά και από την Τουρκία, τη Χιλή και τις ΗΠΑ. Ωστόσο, το ιταλικό φουντούκι θεωρείται ιδιαίτερα πολύτιμο χάρη στο άρωμα και στην ποιότητά του και χρησιμοποιείται κυρίως σε προϊόντα premium. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της La Stampa , η κατάρρευση της εγχώριας παραγωγής αυξάνει την πίεση στον εφοδιασμό και ενδέχεται μεσοπρόθεσμα να επηρεάσει και τις τελικές τιμές.
Προς το παρόν τα ράφια στα σούπερ μάρκετ διατηρούν σταθερές τιμές, οι γνώστες όμως του κλάδου αναμένουν ότι το αυξημένο κόστος θα γίνει αισθητό μέσα στον επόμενο χρόνο. Πιο πιθανή από απότομες ανατιμήσεις είναι μια σταδιακή προσαρμογή, για παράδειγμα μέσω μικρότερων συσκευασιών ή μιας διακριτικής αύξησης τιμής στο εμπόριο. Παράλληλα, οι παραγωγοί εξετάζουν εναλλακτικές λύσεις, όμως οι νέες χώρες προμήθειας δύσκολα μπορούν να αντικαταστήσουν την ποιότητα του ιταλικού φουντουκιού.
Θα πληρώνουμε σύντομα περισσότερα για τη Nutella;
Η κρίση δείχνει πόσο ευάλωτο είναι το σύστημα πίσω από ένα φαινομενικά καθημερινό προϊόν. Η καλλιέργεια φουντουκιού, κάποτε σύμβολο της ιταλικής αγροτικής παράδοσης και της σταθερότητας της υπαίθρου, δέχεται τεράστια πίεση. Χωρίς επενδύσεις σε σύγχρονη άρδευση, σε έρευνα και σε ανανέωση των φυτειών, η Ιταλία κινδυνεύει να χάσει μέρος του ηγετικού της ρόλου στην ευρωπαϊκή αγορά φουντουκιού. Ήδη σήμερα αγροτικές ενώσεις όπως η CIA – Agricoltori Italiani προειδοποιούν για μια μόνιμη διαρθρωτική αλλαγή.
Για τους καταναλωτές αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ένα βάζο Nutella θα κοστίζει σύντομα λίγο περισσότερο: όχι λόγω μεγαλύτερων κερδών, αλλά επειδή η γλυκιά κρέμα χρειάζεται ολοένα και ακριβότερες πρώτες ύλες . Αν η τάση συνεχιστεί, το φουντούκι θα μετατραπεί από αυτονόητη βασική ύλη σε πολύτιμο αγαθό.
